Droga ku niepodległości

Droga ku niepodległości

Rok 1918 był przełomowy dla losów Wielkiej Wojny, zwłaszcza 15 lipca, kiedy to doszło do drugiej bitwy nad Marną, w której starły się wojska niemieckie z koalicją francusko-brytyjsko-amerykańską. W bitwie tej Niemcy poniosły klęskę. 8 sierpnia ruszyła kontrofensywa aliantów, zwana ofensywą 100 dni. Jej efektem było cofanie się wojsk państw centralnych. W obliczu spodziewanej klęski, 4 października Niemcy podjęli pertraktacje z państwami Ententy.

Wydarzenia te wywołały odzew na ziemiach polskich, gdzie doszło do aktywizacji różnych polskich ośrodków politycznych. Pierwszym oznaką odradzania się Polski po 123 latach zaborów było wydanie 7 października 1918 roku w Warszawie przez Radę Regencyjną manifestu proklamującego Niepodległość Polski, opartą na 13 punkcie planu pokojowego prezydenta USA Woodrow Wilsona.

12 października Rada Regencyjna przejęła władzę nad Polskimi Siłami Zbrojnymi od niemieckiego generała-gubernatora Hansa von Beselera. 23 października Rada postanowiła powołać na stanowisko prezydenta ministrów Józefa Świeżyńskiego – jedną z czołowych postaci Narodowej Demokracji. 3 listopada rząd Świeżyńskiego podjął nieudaną próbę zamachu stanu poprzez wydanie manifestu „detronizującego Radę Regencyjną” i zaoferowanie współpracy socjalistom oraz ludowcom. Przyczyną podjęcia takiej decyzji przez Świeżyńskiego była dezaprobata społeczeństwa wobec jego rządów spowodowana współpracą z Radą Regencyjną, która była kojarzona z okupantem – została bowiem utworzona 12 września 1917 roku przez Niemcy i Austrię. Dzień później Rada zdymisjonowała rząd. Jeszcze tego samego dnia zostało powołane prowizorium rządowe pod przewodnictwem Władysława Wróblewskiego.

11 listopada 1918 roku, czyli dzień po przyjeździe Józefa Piłsudskiego z więzienia w Magdeburgu do Warszawy, Rada Regencyjna przekazała mu władzę wojskową i naczelne dowództwo nad wojskiem polskim. 14 listopada Rada Regencyjna dokonała samorozwiązania i przekazała całość władzy zwierzchniej Józefowi Piłsudskiemu.

Michał B.

Foto: http://histografy.pl/koniec-pierwszej-wojny-swiatowej/

Sklep w budowie. Zapraszamy wkrótce. Zamówienia nie będą realizowane. W razie chęci otrzymania produktów prosimy o kontakt mailowy: kontakt@fundacjabrama1934.pl Zamknij