Hollywoodzkie gwiazdy z Sosnowca cz. I

Zachwycały, szokowały, podbijały serca widzów, romansowały z największymi gwiazdami kina i celebrytami. Wywoływały skandale, przyciągały swoją urodą, budziły uwielbienie lub niechęć – ale nikogo nie pozostawiały obojętnym. Z historią Sosnowca związane są dwie niezwykłe, piękne i fascynujące kobiety, które poznał cały świat.

Barbara Apolonia Chałupiec, czyli POLA NEGRI, najsłynniejsza Polka w Hollywood – lokatorka sosnowieckiej kamienicy przy ulicy Kołłątaja

Pola Negri, żródło: www.ocdn.eu

Bajkowa kariera i przystojny podporucznik

            Pola Negri. Urodzona w 1897 roku w Lipnie, stała się jedną z największych gwiazd kina niemego, jednak początkowo nic nie zwiastowało wielkiej kariery – niedostatek, dotkliwy szczególnie po tym, jak ojciec, słowacki Rom, zesłany został na Sybir, nie dawał wielu możliwości rozwoju talentu. Jednak matka przyszłej gwiazdy szybko rozpoznała talenty swojej córki. Ambitna kobieta, Eleonora z Kiełczewskich, wysłała córkę na lekcje tańca i warsztaty aktorskie, nie tracąc ducha nawet wtedy, gdy naukę w szkole baletowej trzeba było przerwać z powodu gruźlicy córki. Poli udało się wyzdrowieć i ukończyć szkołą teatralną w Warszawie. W 1914 roku aktorka teatralna zmienia się w filmową – Apolonia występuje w filmie „Niewolnica zmysłów”, a następnie „Żona”, „Studenci”, „Bestia”, „Tajemnice Warszawy”, po czym staje się Polą Negri (w hołdzie dla włoskiej poetki Ady Negri). To właśnie jako wschodząca gwiazda Pola Negri rozpoczyna sosnowiecki epizod swojego życia, gdy, zatrzymana na stacji granicznej, poznaje przystojnego hrabiego, podporucznika Eugeniusza Dąmbskiego, komendanta Straży Granicznej.

Pola Negri i Charlie Chaplin, źródło: http3.bp.blogspot.com

Z Sosnowca – Do Hollywood

            Przez Sosnowiec Pola Negri przejeżdża w 1919 roku, kierując się z Warszawy do Berlina, gdzie występowała u Maxa Reinhardta (krótsza trasa przez Poznań była zamknięta z uwagi na toczące się wówczas powstanie wielkopolskie). Przewożona przez aktorkę kopia filmu, „Niewolnicy zmysłów”, uznana została przez celnika za materiały szpiegowskie! Kłótnia zakończyła się u komendanta, który nie tylko załagodził sytuację (mimo że wskutek zajścia Pola nie zdążyła na pociąg i nie pojechała do Berlina), ale również zaprosił aktorkę na kolację. Przyszłego męża Pola Negri opisała w swoim pamiętniku następująco: „Odwróciłam się i ujrzałam przed sobą przystojnego młodego mężczyznę w wieku około 25 lat. Oczy miał niebieskie, a postawę tak wojskową, że choć średniego wzrostu, wydawał się wysoki”.

Pola Nagri, źródło: www.researchgate.net.

Pisała również, że w towarzystwie młodego hrabiego poczuła tęsknotę za zwykłym życiem z dala od kamery, rodziną i dziećmi. Intensywna wymiana miłosnych listów, jaka nastąpiła po tym spotkaniu, doprowadziła do ślubu pół roku później, 5 listopada w sosnowieckiej katedrze Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, pięknej świątyni ozdobionej polichromiami Tetmajera, jednak małżeństwo nie okazało się trwałe. Młoda żona źle czuła się z dala od kariery, nie zaaklimatyzowała się też w mieście, w mieszkaniu męża, w otoczeniu jego rodziny. Małżonkowie szybko zrozumieli, że popełnili błąd, a Pola Negri wyjechała do Berlina, by kontynuować aktorskie dzieło. Pobyt przyszłej gwiazdy Hollywood w Sosnowcu upamiętnia tablica na ścianie kamienicy, w której mieszkała.

Pola Nagri, źródło: www.ocdn.eu

Wielka kariera

            Apolonia hr. Dąmbska-Chałupiec (jak aktorka podpisała akt ślubu) ostatecznie stała się więc nie sosnowiecką arystokratką, ale hollywoodzką gwiazdą. W latach 20. stała się ikoną kina niemego i symbolem seksu. Wielką karierę w kinie niemym ułatwiła jej wspaniale rozwinięta umiejętność gry mimicznej. Pola Negri wystąpiła w kilkunastu filmach, romansowała z Charlie Chaplinem i Rudolfem Valentino – głośny skandal wywołało jej zachowanie w czasie pogrzebu Valentino, kiedy to rzuciła się na trumnę ukochanego. Kobieta adorowana przez samego Alberta Einsteina miała też głowę na karku. Umiała spieniężyć swój sukces i stała się jedną z najbogatszych kobiet w Hollywood – posiadała nawet firmę maklerską. Nie zapomniała, w jakim celu walczyła o karierę i sławę – by wydobyć się z nędzy i zmienić swoje życie.

Pola Negri, Charlie Chaplin, www.ocdn.eu

Jej sława przyblakła w erze kina dźwiękowego. Nie podobał się jej głos, wyrazista mimika nie była już jedynym kluczem do sukcesu. Krytykowana w USA aktorka wyjechała do Niemiec. Początkowo jej kariera stanęła tam pod znakiem zapytania po zakazie angażowania jej, wydanym przez dr Josepha Paula Goebbelsa, jednak, oglądając jej filmy, płakał ponoć sam Hitler. To właśnie przywódca III Rzeszy interweniował, uwolnił polską gwiazdę od dyskwalifikującego ją zarzutu żydowskiego pochodzenia (!) i umożliwił tym samym jej występy w kolejnych produkcjach. Pola Negri, sosnowiecka Apolonia hr. Dąmbska-Chałupiec, zmarła w 1987 roku w San Antonio w Teksasie.

Pola Negri i Charlie Cahplin, www.film.org.pl

Justyna Baran

Bibliografia

  1. Hanna Kowalska, Pola Negri. Polska aktorka, międzynarodowa gwiazda. Romansowała z Charlie Chaplinem i Valentino, https://www.ofeminin.pl/swiat-kobiet/kariera/pola-negri-ciekawostki-biografia-i-zdjecia/47d68f0.
  2. Mateusz Załęski, Gwiazda Hollywood znalazła miłość w Sosnowcu. Kim była Pola Negri?, http://twojezaglebie.pl/gwiazda-hollywood-pola-negri/3/.
  3. Tomasz Kostro, Sekrety Zagłębia, Łódź 2018.